Հեռախոս` (010) 266879

Էլ․ փոստ` contact@langcom.am

Երեխաներին՝ միայն որակյալ խոսք (2-րդ մաս)

Գաղտնիք չէ, որ մեր երեխաներն ամենից շատ դիտում են ռուսերեն թարգմանությամբ ամերիկյան, ֆրանսիական, ինչպես նաև ռուսական մուլտֆիլմեր: Այս պարագայում շատ կարևոր է մուլտֆիլմերի կրկնօրինակման միջոցով երեխաների համար իրենց մայրենիի գեղեցկությունը բացահայտելու գործը: Նկատենք, որ ռուս երեխաների համար այդ աշխատանքը լավագույն կերպով է կատարում ռուսական հեռուստաշուկան:

Շարունակենք մեր զրույցը կրկնօրինակված մուլտֆիլմերի հայերենի մասին:

Միասին դիտենք երեխաների սիրելի «Կոշկավոր կատուն»: Այս կատվի սիրելին էլ մուլտֆիլմում մի գեղեցկուհի կատու է, որին կոչում են օրիորդ Փափթաթ: Վատ թարգմանություն է: Փափուկ բառից չի կարող բարդ բառ կազմվել փափ-ով: Ճիշտ կլիներ նրան Փափկաթաթ անվանել՝ «փափկամորթ», «փափկասուն» բառերի նմանողությամբ: Կարելի էր նաև այլ տարբերակներ գտնել: Հայերենը մարդու միտքը չի կաշկանդում: Բայց ա՛յ քեզ հայերեն՝ «Իմ ու Գոմփոյի միջև վերքերը շատ խորն են»: Վերքերը Կոշկավորի ու Գոմփոյի միջև՛ չեն: Վերքերն առհասարակ միջև չեն լինում: Ճիշտ է՝ «Իմ ու Գոմփոյի սրտում վերքերը շատ խորն են», «Իմ ու Գոմփոյի մեջ վիրավորանքը շատ խորն է» և այլն:

«Զգո՛ւյշ եղիր՝ ում հետ ես շփվում»,- հնչում է մուլտֆիլմում, և իմաստը միանգամայն հասկանալի է: Բայց հասկանալի լինելը չի փրկում այս սխալ նախադասությունը: Տվյալ դեպքում ճիշտ կլիներ՝ «Իմացի՛ր՝ ում հետ ես շփվում», «Զգո՜ւյշ, տե՛ս, թե ում հետ ես շփվում», «Դրան մի՛ վստահիր» և այլն:

«Գիտեմ, որ նեղացած ես, բայց ինչ ուրախ եմ քեզ տեսնել»: «Как я рад тебя видеть»,- ասում են ռուսները: Եվ ահա մեր եթերը լցվել է «ուրախ եմ ծանոթանալ», «ուրախ եմ ներկա լինել» և այլ ռուսերենատիպ նախադասություններով: «Գիտեմ, որ նեղացած ես, բայց ինչ/շատ (ավելի լավ է՝ առանց սրանց) ուրախ եմ, որ քեզ տեսա»: Շատ ավելի լավ է՝ «Գիտեմ, որ նեղացած ես, բայց լավ է, որ հանդիպեցինք» և այլն:

«Օր չի անցնում, որ չմտածեմ, թե ինչ կորցրի»: Դարձյալ պատճենահանված խոսք: Փորձենք թարգմանել: Ահա, դժվար չէ՝ «Օր չկա, որ չմտածեմ, թե ինչ կորցրի»:

«Գիտե՞ս բանտում ինչ են անում Գոմփոյի հետ»: Բանտում Գոմփոյի հետ միասին ոչինչ չեն անում: Չէ՞ որ «հետ» նշանակում է՝ միասին: Բանտում Գոմփոյին տանջում են: Ուրեմն՝ «Գիտե՞ս բանտում ինչ են անում Գոմփոյին»:

«Ես մի բան եմ երազում՝ իմ պարտքերս տամ»: Վատ չէր լինի, որ ստեղծագործական խմբի անդամներից մեկնումեկը հիշեր, որ արևելահայերենում ստացական հոդի հետ անձնական դերանուն չի գործածվում: Կա՛մ «Ես մի բան եմ երազում՝ իմ պարտքերը տամ», կա՛մ «Ես մի բան եմ երազում՝ պարտքերս տամ»: «Իմ պարտքերս»՝ ճիշտ չէ:

Անցնենք «Բևեռային ճեպնթաց» մուլտֆիլմին:

«Հե՛յ, ի՞նչ ես անում: Մեր գլխին պատմություն ես բերելու»: Սա հայերեն չէ: Մենք՝ հայերս, մեկի գլխին ոչ թե պատմություն ենք բերում, այլ փորձանք: Իսկ պատմության մեջ գցո՛ւմ ենք:

«Կանգնած ենք ճեպընթացի ամենասկզբում»: Գնացքի ոչ թե սկզբում են կանգնում, այլ առջևի մասում: 

«Փորձեցի բռնվել ամրակից, ինչն էլ պոկվեց»: Կամ՝ «Խնդիր չի, ոչինչ»: Մուլտֆիլմում այսպես չեն խոսում: «Փորձեցի բռնվել ամրակից, բայց այն պոկվեց»: Եվ՝ «Բան չկա, ոչինչ»: Փոքրիկ փոփոխություններ, և դրվագը կդառնա կենդանի, մուլտֆիլմային:

«-Ես ոչինչ չեմ լսում: Իսկ դու՞: -Ոչ»: Այս հարցին ոչ ոք այսպիսի պատասխան չի տա: «Ես էլ», «Չեմ լսում», «Ես էլ չեմ լսում» և այլն: Կամ էլ հարցը պիտի խմբագրվեր. «-Ես ոչինչ չեմ լսում: Իսկ դու լսո՞ւմ ես: -Ոչ»:

«Խաղալիքներն առանց այդ էլ շատ են տուժել»: Այս «առանց այդ էլ» արտահայտությունը վերջին շրջանում է հայտնվել եթերում և վստահաբար՝ ռուսերենից հայերեն վատ թարգմանության հետևանք է: Նույն կերպ և մուլտֆիլմի հաջորդ սխալը՝ «Ամեն ինչ այդքան էլ վատ չէ»: Ճիշտ է՝ «Խաղալիքներն առանց այն էլ շատ են տուժել», «Ամեն ինչ այնքան էլ վատ չէ»: Ուշացումով խմբագրեցինք այս մուլտֆիլմերը՝ հուսալով, որ ոչ միայն այս գործի պատասխանատուները, այլև բարեխիղճ ընթերցողները կանսան հայերենը չաղավաղելու մեր հորդորին:

Երազիկ Գրիգորյան

Կարևոր է այն, թե ի՛նչ երգեր ենք լսում։
https://www.langcom.am/%d5%a5%d6%80%d5%a3%d5%b6-%d5%a7-%d5%b4%d5%a5%d5%b2%d5%a1%d5%be%d5%b8%d6%80/

ՔՆՆԱՐԿԵ՞ՆՔ ՄԻԱՍԻՆ
Ճի՞շտ է արդյոք «օրինակ ․․․․ և այլն» բառերի համատեղ գործածությունը։👨‍💻
https://www.langcom.am/%d6%85%d6%80%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d5%af-%e2%80%a4%e2%80%a4%e2%80%a4%e2%80%a4-%d5%a5%d5%be-%d5%a1%d5%b5%d5%ac%d5%b6/

Մեզ հարցնում են 👇 ․ #հայերեն #հայոցլեզու
https://www.langcom.am/%d5%b4%d5%a5%d5%a6-%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6-10/

#հայերեն

Մեզ հարցնում են 👇
https://www.langcom.am/%d5%b4%d5%a5%d5%a6-%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6-9/

Ավելին