Հեռախոս` (095) 09 34 55 / (077) 37 65 65

Էլ․ փոստ` contact@langcom.am

Խոսում է «Անհայտ բաժանորդը»

Տեխնոլոգիական հնարամտությունները մի հպումով փոխեցին աշխարհը: Խելացի հեռախոսը գերեց մարդուն՝ բառի տարբեր իմաստներով: Մարդը վերանայեց իր սոցիալական դերը ու սկսեց խաղալ այն: «Անհայտ բաժանորդ» ֆիլմի հերոսներն էլ տարված են իրենց կյանքը խաղալով: Բայց ահա հին ընկերների կազմակերպած իրական խաղը խոսեցնում է «գաղտնապահ» հեռախոսներին, ու իրականության վրայից չեղարկվում է ծածկույթը:
Իսկ մեզ, ինչպես միշտ, ֆիլմի լեզո՛ւն է մտահոգում:


Պարզ է. մեր առօրյան ներկայացնող ֆիլմը պետք է ներկայացներ մեր առօրյա խոսքը՝ հագեցած մոտ անցյալում անհասկանալի, այսօր՝ բոլորիս ծանոթ բառամթերքով: Առօրյա խոսքն իր տեղում, բայց սցենարը լավ խմբագրել էր պետք: Տեքստը բարդ չէ, և հեշտությամբ կարելի էր խուսափել լեզվական սխալներից, որոնցով, ի դեպ, լեցուն են վերջին տարիներին նկարահանված, հայկական կինեմատոգրաֆիայում բառիս ուղիղ ու ցավալի իմաստով՝ նոր խոսք ասող ֆիլմերը:


Անդրադառնանք այս ֆիլմի լեզվական սխալներին.
«Եկան»,- ասում է ֆիլմի հերոսներից մեկը: «Ո՞վ»,- հարցնում է մյուսը: Պարզ է՝ եթե եկան, ուրեմն ոչ թե ով, այլ ովքեր: Այսպիսի սխալները ներելի են առօրյայում կամ, ասենք, ուղիղ եթերի հանպատրաստից խոսքում: Բայց չէ՞ որ սա գեղարվեստական ֆիլմ է:


Լսում ենք՝ «Առաջին անգամ պիտի ծանոթանայի Ժորի ընկերների հետ»: Ծանոթանալը երկրորդ, երրորդ անգամ չի լինում: Ծանոթանում են միա՛յն առաջին անգամ: Ուրեմն պետք էր ասել. «Ժորի ընկերների հետ պիտի ծանոթանայի» կամ «Առաջին անգամ պիտի տեսնեի Ժորի ընկերներին»:
Տանտիրուհին ըմպելիք է մատուցում՝ ասելով՝ «ապերիտիվ»: Հյուրերից մեկն ընդվզում է. «Չէ՞ր կարա, չէ՞, լիներ զակուսկի: Պարտադիր՝ ապերիտիվ»: Ապերիտիվը թույլ ոգելից ըմպելիք է, ավելի հայտնի բառով՝ կոկտեյլ, իսկ զակուսկի-ն (ռուսերեն՝ закуска) ակրատն է՝ թեթև ուտեստը, ինչի հետ ոչ մի կապ չուներ այն, ինչ ֆիլմում մատուցվում էր:


«Հասկացի՛ր, հիմա Վիկայի մոտ ձևավորվում է սեփական վարքագծի մոդելը»: Մոտ կապով, բազում անգամ քննադատված այս ռուսական լեզվական կառույցը ողողել է առօրյա՛ խոսքը, եթերի՛ խոսքը: Բայց գոնե կինոյի խոսքը կարելի էր խնայել: Ահա այսպես՝ «Հասկացի՛ր, հիմա Վիկան իր վարքագծի ձևավորման շրջանում (տարիքում) է»:


«Կենդանիների մոտ ամեն ինչ լինում ա բնազդաբար»: Դարձյալ այս մոտ-ը: Ախր մոտ՝ նշանակում է «կողքը, մերձավոր»: Այս նախադասությունը դարձնենք հայերեն. «Կենդանիներն ամեն ինչ անում են բնազդաբար»:


«Դե՛, մենք քո ճաշակի վրա չենք կասկածում»: Այս նախադասության մեջ վրա կապն է «մեղավոր»: Հայերենում մեկի կամ մի բանի վրա չեն կասկածում: Պետք էր ասել. «Դե՛, մենք քո ճաշակին չենք կասկածում»:


«Իսկ ի՞նչ էր լինելու իմ երկու երեխեքի հետ»: Այստեղ էլ՝ հետ կապը, և դարձյալ խորթ լեզվական կառույցում: Ահա ճիշտ ձևակերպումը. «Իսկ ի՞նչ էին անելու իմ երկու երեխեքը»: Կամ «Իսկ ո՞նց կապրեին իմ երկու երեխեքը» և այլն:


«Ուզում եք ասել՝ ոչ մեկ ոչ մեկից գաղտնիք չունի, հա՞»: Այս սխալ ոչ մեկ-ի մասին շատ է խոսվել: Ճիշտ է՝ ոչ մեկը կամ ոչ ոք: Հիմա հղկենք այդ նախադասությունը. «Ուզում եք ասել՝ ոչ մեկս մյուսից գաղտնիք չունի, հա՞», «Ուզում եք ասել՝ մենք իրարից գաղտնիք չունենք, հա՞» և այլն:
«Չափազանցնում եք: Ամեն ինչ էդքան էլ վատ չի»: Հայերենում քարացած արտահայտություն կա՝ այնքան էլ (էնքան էլ)՝ «այնքան էլ վատ չէ», «այնքան էլ լավ չեմ» և այլն: Այս սխալը վերջին շրջանում վատ թարգմանիչներն են ռուսերենից փոխանցել՝ не так уж: Ճշտենք՝ «Չափազանցնում եք: Ամեն ինչ էնքան էլ վատ չի»:


Ֆիլմը «հարուստ է» նաև արտասանական սխալներով: Անընդհատ հնչում է՝ իմիչայլոց (փոխանակ՝ իմիջիայլոց), եռչանիկ (փոխանակ՝ երջանիկ), ստեսցյուն (փոխանակ՝ ցտեսություն), պսիխոտեռապևտ (փոխանակ՝ հոգեթերապևտ կամ գոնե փսիխոթերապևտ), Էդգառ Առամիչ (փոխանակ՝ Էդգար Արամի կամ գոնե Էդգար Արամիչ) և այլն:


Խոստովանենք՝ մեր շուրջը, եթերում, ամենուր ավելի անտանելի լեզվական մեղանչումներ կան, բայց գեղարվեստական ֆիլմում դրանք առավել աններելի են: «Անհայտ բաժանորդ» ֆիլմը թեև անչափահասների համար չէ, բայց հասանելի է ամենքին: Իսկ լեզվական սխալներով հագեցած գեղարվեստական ֆիլմ դիտելը հակացուցված է բոլոր տարիքներին:

Երազիկ Գրիգորյան
Լեզվի կոմիտեի աշխատակից

Նմանատիպ նյութեր
Շարունակենք վերլուծել «Հարրի Փոթեր» ֆիլմաշարի հայերեն թարգմանության մեջ տեղ գտած լեզվական սխալները: Ֆիլմի չորրորդ մասի
Առցանց ուսուցման օրերին Հարրի Փոթերի հասակակիցների և ոչ միայն նրանց համար Հանրային հեռուստատեսությունը ցուցադրեց աշխարհն
«Արմենիա» հեռուստատեսության «Երգիր, թե կարող ես» հաղորդաշարը պարզապես ժամանցային չէ: Եթե ուզում ես անորակ երաժշտությունից
Շարունակենք մեր զրույցը պատմական թեմայով արտասահմանյան ֆիլմերի հայերեն թարգմանությունների որակի մասին: Նախորդ անգամ ներկայացրինք ուսումնասիրված
Մենք շարունակում ենք հայկական հեռուստաեթերի գրավիչ առաջարկներից մեկի՝ արտասահմանյան ֆիլմերի հայերեն թարգմանությունների ուսումնասիրությունը: Այս անգամ

Հարգելի՛ քաղաքացիներ, կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելող միջոցառումների շրջանակում խնդրում ենք լեզվական տարատեսակ պարզաբանումներին առնչվող նամակները, դիմումները առաջիկա օրերին Լեզվի կոմիտեին փոխանցել կապի հետևյալ միջոցներով․

📧 contact@langcom.am
☎️ 010 266879, ներքին՝ 1 կամ 2

-Այսպես գրքերը նոր կյանք են ստանում,-ասում է Դ․ Գյուրջինյանն ու ավելացնում,- Ազգային գրադարանի այս նախաձեռնությունը գովելի է ու շատ կարևոր: Նկուղներում, դարակներում մնացած, գործածությունից դուրս ընկած գրքերը հիմա կարծես նոր կյանք են ստանում:
https://t.co/XBeZmrOybS

#ԱյսօրվաՀայերենը

ՎԵՐՆԱՆՑՈՒՄ | Փողոցի, պողոտայի, ճանապարհի լայնքով վերգետնյա հետիոտնային անցում անարգել երթևեկություն ապահովելու և փողոցն անվտանգ հատելու համար։

#ԱյսօրվաՀայերենը

ՉԵՂԱՐԿԵԼ | Մինչ այդ կայացրած որոշումից, նախապես հաստատված ինչ-որ բանից (իրադարձություն, հանդիպում և այլն) հրաժարվելը, հետ կանգնելը, դրանք կասեցնելը կամ չեղյալ հայտարարելը:

Ավելին