Հեռախոս` (095) 09 34 55 / (077) 37 65 65

Էլ․ փոստ` contact@langcom.am

Կոմիտեի հրապարակումները

«Հարրի Փոթերը» և նրա հայերեն կրկնօրինակումը – 2

«Հարրի Փոթերը» և նրա հայերեն կրկնօրինակումը – 2

Շարունակենք վերլուծել «Հարրի Փոթեր» ֆիլմաշարի հայերեն թարգմանության մեջ տեղ գտած լեզվական սխալները: Ֆիլմի չորրորդ մասի վերնագիրը հայերեն թարգմանել են «Հարրի Փոթերը և հրե գավաթը»: Արդեն խոսել ենք այն մասին, որ  ...
«Հարրի Փոթերը» և նրա հայերեն կրկնօրինակումը

«Հարրի Փոթերը» և նրա հայերեն կրկնօրինակումը

Առցանց ուսուցման օրերին Հարրի Փոթերի հասակակիցների և ոչ միայն նրանց համար Հանրային հեռուստատեսությունը ցուցադրեց աշխարհն անզեն գրաված այս պատանու կյանքը ներկայացնող ֆիլմաշարը՝ հայերեն կրկնօրինակմամբ: Բնագիր օրինակը հիմնականում չի հիասթափեցրել ֆիլմի  ...
Խոսում է «Անհայտ բաժանորդը»

Խոսում է «Անհայտ բաժանորդը»

Տեխնոլոգիական հնարամտությունները մի հպումով փոխեցին աշխարհը: Խելացի հեռախոսը գերեց մարդուն՝ բառի տարբեր իմաստներով: Մարդը վերանայեց իր սոցիալական դերը ու սկսեց խաղալ այն: «Անհայտ բաժանորդ» ֆիլմի հերոսներն էլ տարված են իրենց  ...
Ինչպես է խոսում «երգիր, թե կարող ես»-ը

Ինչպես է խոսում «երգիր, թե կարող ես»-ը

«Արմենիա» հեռուստատեսության «Երգիր, թե կարող ես» հաղորդաշարը պարզապես ժամանցային չէ: Եթե ուզում ես անորակ երաժշտությունից կայուն գիտելիքներ ձեռք բերել, այս խաղ-նախագիծը չի հիասթափեցնի: Այստեղ կարող ես նաև լեզվական բազաթիվ սխալ  ...
«ՊԱՏՄԱԿԱՆ» ՍԽԱԼՆԵՐ – 2

«ՊԱՏՄԱԿԱՆ» ՍԽԱԼՆԵՐ – 2

Շարունակենք մեր զրույցը պատմական թեմայով արտասահմանյան ֆիլմերի հայերեն թարգմանությունների որակի մասին: Նախորդ անգամ ներկայացրինք ուսումնասիրված ֆիլմերում տեղ գտած օտարաբանությունները: Այս անգամ մեր զրույցի թեման պատմական ֆիլմերի «չներկրված» լեզվական սխալներն են:  ...
«ՊԱՏՄԱԿԱՆ» ՍԽԱԼՆԵՐ

«ՊԱՏՄԱԿԱՆ» ՍԽԱԼՆԵՐ

Մենք շարունակում ենք հայկական հեռուստաեթերի գրավիչ առաջարկներից մեկի՝ արտասահմանյան ֆիլմերի հայերեն թարգմանությունների ուսումնասիրությունը: Այս անգամ նշանակետում պատմական թեմայով գեղարվեստական ֆիլմերն են: Հետաքրքիր կլիներ, ասենք, ֆրանսիական, իսպանական, իտալական, վրացական ֆիլմերի՝ բնագրից  ...
Մենք էլ եղանք «Մոլորակ հմ. 612»-ում

Մենք էլ եղանք «Մոլորակ հմ. 612»-ում

Հայկական հեռուստաշուկայի «ցուցափեղկում» մանկական ապրանք քիչ կա: Չունենք հատուկ հեռուստաալիք, ոչ մանկական ալիքներում փոքր է մանուկ հեռուստադիտողի համար նախատեսված ծրագրերի քանակը, գրեթե ոչինչ չի առաջարկվում վաղ պատանեկան տարիքին: Սա՝ քանակի մասին:  Անդրադառնանք եղած հեռուստաարտադրանքի որակին, որի կարևոր  ...
Բա՛ց արա բացիկդ

Բա՛ց արա բացիկդ

Արի՛ հետ պտտենք ժամացույցի սլաքները ու միասին գնանք դեպի այն ժամանակները, երբ համացանց չկար, ու մարդիկ տոների առթիվ թղթե բացիկներ էին նվիրում իրար՝ առձեռն կամ փոստով: Ի՜նչ սիրուն էին այդ  ...
Ոչ թե խթանենք, այլ սանձահարենք

Ոչ թե խթանենք, այլ սանձահարենք

Խնդրառությունը բառերի (լրացյալի և լրացման) կապակցության այն եղանակն է, երբ մի բառը (լրացյալը) պահանջում է որոշակի հոլովով կամ կապային կառույցով խնդիր, ինչպես՝ խոսում էինք մեր գործերից կամ խոսում էինք մեր  ...
Զբոսանք բառերի աշխարհում (5-րդ մաս)

Զբոսանք բառերի աշխարհում (5-րդ մաս)

Բարև՛, պատանի՛ բարեկամ: Ծանոթ երգ է հնչում՝ «Միայն սիրո լարը մնաց / Սրտիս անհուն խորքերում»: Բանաստեղծական խոսքի հեղինակը Ավետիք Իսահակյանն է: Այո՛, սիրտն էլ երաժշտական գործիքի նման լարեր ունի: Միայն  ...
Անգամ-ի «զանցանքները»

Անգամ-ի «զանցանքները»

Մեր խոսքում հաճախ հանդիպող սխալներից մեկը կապված է մի «անմեղ» բառի՝ «անգամ»-ի հետ։ Որքա՜ն ենք կարդում ու լսում՝ բազմիցս անգամ ասել եմ, բազմիցս անգամ գրել ենք…Իսկ ի՞նչն է սխալ։    ...
Զբոսանք բառերի աշխարհում (4-րդ մաս)

Զբոսանք բառերի աշխարհում (4-րդ մաս)

Բարև՛, պատանի՛ բարեկամ: Մատներդ ի՜նչ արագ ես շարժում համակարգչի ստեղնաշարի վրայով: Ասես Շոպենի վալսերից նվագելիս լինես: Այո՛, այո՛, ճիշտ հասկացար: Այսօր խոսելու ենք ստեղնավոր (ստեղնաշարային) գործիքների մասին: Հիշո՞ւմ ես, մեր  ...
Պահանջում են կապերը

Պահանջում են կապերը

Նախ բերենք մի շարք կապերի հետ անձնական դերանունների գործածության օրինակներ. «Իմ հետ այդպես մի՛ խոսիր»։ «Մենք հույս ենք դնում միայն մեր վրա»։ «Ո՞նց է եղանակը ձեր մոտ»։ «Քո պես քչերը  ...
Սիրելի հայերեն

Սիրելի հայերեն

Բարև՛, իմ լավ բարեկամ: Մեր հանդիպումների ժամանակ մենք կխոսենք լեզվական խաթարումների, ճիշտ ու սխալի մասին: Գիտենք, որ դու էլ մեզ հետ միասին պայքարում ես հայերենի մաքրության, անաղարտության համար: Չէ՞ որ  ...
Զբոսանք բառերի աշխարհում (3-րդ մաս)

Զբոսանք բառերի աշխարհում (3-րդ մաս)

Բարև՛, պատանի՛ բարեկամ: Ի՞նչ է, չե՞ս կարողանում խաչբառը լուծել: Հապա տեսնեմ. երաժշտական գործիք, ութ տառ, վ-ով սկսվում, ն-ով ավարտվում է: Պարզ է, խոսքը վալդհոռնի մասին է: Գերմաներեն այն նշանակում է  ...
Ինչ լեզվով է խոսում հայկական կինոն (մաս 3-րդ)

Ինչ լեզվով է խոսում հայկական կինոն (մաս 3-րդ)

Ասում են՝ մարդուն ծիծաղեցնելն ավելի դժվար է, քան լացացնելը: Ժամանակակից հայ կինոն կարծես թե այս դժվարությունից չի խուսափել. հայկական ֆիլմերը հիմնականում հումորային են: Միայն թե լեզվական գեղագիտություն կրող հանդիսատեսը ֆիլմում  ...
Ինչ լեզվով է խոսում հայկական կինոն (մաս 2-րդ)

Ինչ լեզվով է խոսում հայկական կինոն (մաս 2-րդ)

Շարունակենք հետևել վերջին տարիներին նկարահանված հայկական կինոյի լեզվին: Այս անգամ նույնպես թիրախում հումորային ֆիլմերն են: Դրանցից դուրս գրված լեզվական սխալների մեջ պարզապես աչք են ծակում խառնալեզու և «ներմուծված» տրամաբանությամբ հայերեն  ...
Ինչ լեզվով է խոսում հայկական կինոն (մաս 1-ին)

Ինչ լեզվով է խոսում հայկական կինոն (մաս 1-ին)

Ֆիլմարտադրության ժամանակակից հնարավորություններն ո՜ւր էին, երբ ստեղծվում էր հին ու բարի հայկական կինոն` ամեն անգամ առաջին անգամվա պես հուզող ու ծիծաղեցնող, դիտելուց հետո ներսումդ մնացող, գուցե այնտեղից երբեք էլ դուրս  ...
«Անահիտ» մուլտֆիմի լեզվական սխալները

«Անահիտ» մուլտֆիմի լեզվական սխալները

Հայկական առաջին լիամետրաժ մուլտֆիլմում չարի ու բարու կռիվն է, արհեստների,  հայրենասիրության գովքը: Բայց մուլտֆիլմի լեզվական պատկերը փոշիացնում է ներկայացված արժեքները: Լսենք մուլտֆիլմի հերոսներին: ԱՆԴՈԿ (Անահիտի ձին) Այս ձին աչքի է  ...
Շրեկ կանաչ հսկան հայերեն վատ է խոսում

Շրեկ կանաչ հսկան հայերեն վատ է խոսում

Ո՞վ է այս անճոռնի հսկան, որ գերել է հարյուր հազարավոր մարդկանց: Նրա մասին պատմող լայնամետրաժ մուլտֆիլմը կինոարտադրության պատմության մեջ առաջինն էր, որ արժանացավ «Օսկար» մրցանակի: Բոլոր ժամանակների ամերիկյան լավագույն մուլտֆիլմերի  ...
Զբոսանք բառերի աշխարհում (3-րդ մաս)

Զբոսանք բառերի աշխարհում (3-րդ մաս)

Բարև՛, պատանի՛ բարեկամ: Չե՞ս պատասխանում բարևիս: Հա՜, ձայնդ է կտրվել: Պարզ է. կա՛մ մրսել ես, կա՛մ չարաշահել ապագա բարիտոնդ: Ուզում ես իմանալ, թե ինչ է բարիտո՞նը: Ասեմ, որ դա ոչ  ...
«Մադագասկար» մուլտֆիլմը երեխաները ոչ միայն դիտում, այլև լսում են

«Մադագասկար» մուլտֆիլմը երեխաները ոչ միայն դիտում, այլև լսում են

Երեխաները սիրում են մուլտֆիլմեր: Երեխաները սիրում են ջունգլիների մասին պատմություններ: Ահա թե ինչու նրանց սիրելի մուլտֆիլմերի ցանկում միշտ կա «Մադագասկարը»: Լավ է, որ այս մուլտֆիլմը թարգմանվել է հայերեն: Լավ է  ...
Զբոսանք բառերի աշխարհում (2-րդ մաս)

Զբոսանք բառերի աշխարհում (2-րդ մաս)

Բարև՛, պատանի՛ բարեկամ: Երաժշտության մասին զրուցելով՝ նախորդ անգամ մենք հասանք ֆիլհարմոնիկ համերգասրահ: Դու ներդաշնակություն սիրու՞մ ես: «Ֆիլհարմոնիա» հունարեն նշանակում է «սիրել ներդաշնակությունը»: 19-րդ դարում ստեղծված ֆիլհարմոնիկ ընկերությունների նպատակը սիմֆոնիկ երաժշտության  ...
ԱԾ-ի, ՍԱԾ-ի, ԴԲԾ-ի, ՊՊԾ-ի և ԴԱՀԿԾ-ի մասին

ԱԾ-ի, ՍԱԾ-ի, ԴԲԾ-ի, ՊՊԾ-ի և ԴԱՀԿԾ-ի մասին

Ինչպե՞ս են արտասանվում տառային հապավումները։ Այնպես, ինչպես գրվում են։ Օրինակ՝ ՄԱԿ, ՄՕԿ, ՀՕՖ, ՏԻՄ: Բաղաձայններով կազմվածների դեպքում արտասանվում է գաղտնավանկի ը-ն՝ ԼՂՀ (ԼըՂըՀը), ԿԳՆ (ԿըԳըՆը), ՀԳՄ (ՀըԳըՄը), ՀՍԴԿ (ՀըՍըԴըԿը) և  ...
Երեխաներին՝ միայն որակյալ խոսք (2-րդ մաս)

Երեխաներին՝ միայն որակյալ խոսք (2-րդ մաս)

Գաղտնիք չէ, որ մեր երեխաներն ամենից շատ դիտում են ռուսերեն թարգմանությամբ ամերիկյան, ֆրանսիական, ինչպես նաև ռուսական մուլտֆիլմեր: Այս պարագայում շատ կարևոր է մուլտֆիլմերի կրկնօրինակման միջոցով երեխաների համար իրենց մայրենիի գեղեցկությունը  ...
Եվ նորից թարգմանելու մասին

Եվ նորից թարգմանելու մասին

Օտար բառերի հայերեն համարժեքների ստեղծման խնդիրը ինչպես միշտ, այնպես էլ հիմա մնում է արդիական։ Չխորանալով լեզվաբանական հարցերի մեջ՝ այսօր ուզում ենք պատասխանել նրանց, ովքեր թարգմանությանը դեմ են ընդհանրապես։ Միշտ էլ՝  ...
Ի՞նչ է հասկացողությունը,  ի՞նչը կարելի է փոխանցել եվ ի՞նչը ոչ

Ի՞նչ է հասկացողությունը, ի՞նչը կարելի է փոխանցել եվ ի՞նչը ոչ

«Իմ հասկացությամբ՝ վեճի առարկան գիտական հարց չէ», «Ժողովուրդը լայն հասկացողություն է», «Գյուղի բնակիչները, հասկացողություն չունենալով անձրևի մասին, ասում են՝ քամին ցրեց ամպերը», «Մի՛ շփոթեք  հասկացությունը հասկացողության հետ»: Այո՛, հասկացությունը հասկացողության  ...
Զբոսանք բառերի աշխարհում (1-ին մաս)

Զբոսանք բառերի աշխարհում (1-ին մաս)

Բարև՛, պատանի՛ բարեկամ: Մենք քեզ հրավիրում ենք համերգասրահ` դասական երաժշտություն լսելու: Դասական է կոչվում մնայուն ու բարձրաճաշակ մշակույթը: Եթե  դու ուզում ես առնչվել այդպիսի արժեքավոր արվեստի հետ, ուրեմն մի՛ մերժիր  ...
Ի՞նչ է թելադրում մեր գաղտնավանկը

Ի՞նչ է թելադրում մեր գաղտնավանկը

Ո՞ր դեպքում են բառերն ստանում «ն» հոդը, ո՞ր դեպքում՝ «ը»: Պատասխանելը դժվար չէ: Ձայնավորով վերջացող բառերն ստանում են «ն» հոդը, բաղաձայնով վերջացողները՝ «ը»: Փոքր-ինչ այլ սկզբունք է գործում խոսքում: Այստեղ  ...
Հայերենի հոլովները, մարքսիզմը եվ «բուրժուական» տեսաբանները

Հայերենի հոլովները, մարքսիզմը եվ «բուրժուական» տեսաբանները

Որ մեր հոլովների հարցը (հի՞նգ, թե՞ յոթ) արդեն հարյուր տարուց ավել վեճաբանության առարկա է, գիտեն շատերը: Թե երբ հնարավոր կլինի հասնել վերջնական համաձայնության, դժվար է ասել, բայց այսօր այդ մասին  ...
Կարելի՞ է արդյոք բեմադրել… ներկայացումը

Կարելի՞ է արդյոք բեմադրել… ներկայացումը

-Իհարկե՛ ոչ,- կասի ընդդիմախոսը: Իսկ եթե փորձեք առարկել, ձեր առջև միանգամից կդնի մի քանի բացատրական բառարան:   Բարի: Եվ քանի որ մեր առջև արդեն դրված են, ուստի տեսնենք, թե ի՛նչ  ...
Երեխաներին՝ միայն որակյալ խոսք (1-ին մաս)

Երեխաներին՝ միայն որակյալ խոսք (1-ին մաս)

Երեխայի ձևավորման գործում ականջը շատ պատասխանատու ընկալուչ է: Ամենևին միևնույն չէ, թե նա ինչ խոսք է լսում: Այդ իմաստով մուլտֆիլմերը կրկնակի կարևորություն ունեն: Մենք պարբերաբար անդրադառնում ենք դրանց լեզվավիճակին: Այսօր  ...
Ուշադրություն, երեխաներ են․․․

Ուշադրություն, երեխաներ են․․․

Երբ ստեղծվեց հեռուստացույցը, դեռահասների խնդիրներով մտահոգ մարդիկ  ահաբեկված հայտարարեցին, թե գալիս է էկրանի նման քառակուսի գլուխների ժամանակաշրջանը: Բայց հեռուստացույցը, ժամանցի անթերի միջոց չլինելով հանդերձ, եղել ու մնում է կրթվելու, զարգանալու,  ...
Հայկական ֆուտբոլի լատինատառ «հմայքը»

Հայկական ֆուտբոլի լատինատառ «հմայքը»

Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությանը մասնակցող ակումբներն այս պահին շատ չեն. ընդամենը՝ ինը։ Վերջերս կարդացի, որ նրանցից թերևս ամենասիրվածը՝ Երևանի «Փյունիկը», ներկայացրել է իր նոր տարբերանշանը։ Հետաքրքրեց, թե ի՛նչ լեզվով  ...
Բեմադրե՞լ, նկարահանե՞լ, թե՞…

Բեմադրե՞լ, նկարահանե՞լ, թե՞…

Ի՞նչ կարելի է անել ներկայացումը Դե՛, ի՞նչ ասես, որ չի կարելի. դիտել, քննարկել, հավանել, քննադատել Այո՛, բայց մի կարևոր բան մնաց: Հարցրե՛ք բեմադրիչներին, և նրանց մեծ մասն անպայման կասի, որ  ...
Գործնական աջակցություն ֆիլմերի թարգմանիչներին (3-րդ մաս)

Գործնական աջակցություն ֆիլմերի թարգմանիչներին (3-րդ մաս)

Որևէ տեքստի ճիշտ թարգմանությունն ապահովելը պարզունակ պահանջ է: Ճիշտ թարգմանությունը դեռևս լավ թարգմանությունը չէ: Լավ թարգմանությունը լեզվական, լեզվատրամաբանական չափանիշները բավարարելուց բացի, մի տեսակ պահպանում է բնագրի շունչը և նուրբ զգացողություն  ...
Գործնական աջակցություն ֆիլմերի թարգմանիչներին (2-րդ մաս)

Գործնական աջակցություն ֆիլմերի թարգմանիչներին (2-րդ մաս)

Նախորդ անգամ խոսեցինք օտարալեզու ֆիլմերի հայերեն որակյալ թարգմանությունն ապահովելու կարևորության մասին: Յուրաքանչյուր ֆիլմի համար մեկ անգամ կատարվող այդ աշխատանքը, որին հետագայում տարիներ շարունակ եթեր է տրամադրվում, պարտադիր ու տրամաբանական է,  ...
Գործնական աջակցություն ֆիլմերի թարգմանիչներին (1-ին մաս)

Գործնական աջակցություն ֆիլմերի թարգմանիչներին (1-ին մաս)

Ընդհանուր լեզվավիճակի վրա ունեցած մեծ ազդեցությունից է, որ եթերից հնչող հայերենը եղել ու մնում է Լեզվի կոմիտեի ուշադրության կենտրոնում: Նախորդ զրույցների ժամանակ խոսել ենք վերջին շրջանում մեր խոսք ներխուժած լեզվական  ...
Նորահայտ սխալներ

Նորահայտ սխալներ

Նախորդ անգամ խոսեցինք լեզվական այն սխալների մասին, որոնք ընդունված իմաստով քննադատության չեն դիմանում, իսկ մի այլ իմաստով՝ շատ լավ դիմանում են. ճիշտ տարբերակի հետ պայքարում տարիներ շարունակ չեն ուզում զիջել:  ...
Անկոտրում սխալներ

Անկոտրում սխալներ

Հանրային խոսքն ուսումնասիրելիս Լեզվի կոմիտեի ուշադրության կենտրոնում ի սկզբանե եղել ու մնում են զանգվածային լրատվամիջոցները՝ որպես հայոց լեզվի ամենագործուն, լավ ու վատ խոսքն ամենից արագ տարածող «օգտատերեր»: Ժամանակին բավական լեզվական  ...
Ինչ լեզվով է խոսում հայկական կինոն

Ինչ լեզվով է խոսում հայկական կինոն

Թե ինչ է ստեղծել հայկական կինեմատոգրաֆիան վերջին տարիներին՝ գնահատել են ու կվերագնահատեն մասնագետներն ու հանդիսատեսը: Իսկ մենք անդրադառնանք այդ ֆիլմերի լեզվին: Ի՞նչ լեզվով է խոսում այսօր հայկական կինոն, ինչպիսի՞ հայերենով  ...

Հիշե՛ք

Բժշկական այս գործիքը, որն օգտագործում են վիրահատությունների ժամանակ, կոչվում է ՆՇՏԱՐ։
#ՉԱՍԵՔլանցետ

Կոտայքի Ավան գյուղը Երևանի այժմյան Ավան թաղամասն է: Անցյալում «ավան» են կոչվել այն բնակավայրերը, որոնք պարսպապատ չեն եղել և դրանով էլ հենց տարբերվել են քաղաքներից: «Ավան» բառով կազմվել են շատ բնակավայրերի անուններ՝ Ստեփանավան, Սևակավան, Արտավան, Բերքավան և այլն:

ԻՆՉՊԵՍ ԵՆ «ԱՐՏԱՀԱՅՏՎՈՒՄ» ԿԵՆԴԱՆԻՆԵՐԸ

Բառաչել - կով, եզ, ցուլ
Մկկալ - այծ
Մայել - ոչխար
Խռխռալ, խռնչալ - խոզ
Խրխնջալ, վրնջալ - ձի
Զռալ - ավանակ
Մռնչալ - վայրի գազաններ՝ առյուծ, վագր, արջ և այլն
Մլավել, մռլտալ, մռմռալ - կատու
Հաչել, կլանչել, կաղկանձել - շուն
Ոռնալ - գայլ

«Կոնդ» անվանումը տիպական է այն տեսակետից, որ հասարակ անունը դառնում է հատուկ տեղանուն: Բնակավայրը Կոնդ է կոչվել բարձր դիրքի պատճառով: Հայերեն նշանակություններից մեկն է «բլուր, բլրակ, թումբ»:

Կոնդի մի մասը հնում կոչվել է Ծիրանի թաղ:

Հիշե՛ք

Վարագույրի այս տեսակը, որը տարածված է հատկապես գրասենյակներում, ՇԵՐՏԱՎԱՐԱԳՈՒՅՐ է կոչվում։
#ՉԱՍԵՔժալյուզի

Ավելին