Հեռախոս` +374 (0) 10 266 860

Էլ․ փոստ` contact@langcom.am

Հայերեն ընդունելի համարժեքներ ունեցող օտար բառերից խուսափելու մասին (1-ին թողարկում)

Հայտնի իրողություն է, որ լեզուներն առանց փոխառությունների չեն լինում: Դրանք  եղել են, կլինեն և մերժելի չեն, եթե անհրաժեշտաբար են փոխառվել: Իրողություն է նաև, որ ամեն լեզու փորձում է հնարավորինս զերծ մնալ օտար բառերից՝ ստեղծելով դրանց համարժեքները: Երբ տվյալ լեզվում ստեղծվում է համապատասխան բառը, որը հասարակությունն ընդունում է, փոխառությունը դառնում է օտարաբանություն:

Ի տարբերություն փոխառության՝ օտարաբանությունը մերժելի է, որովհետև նախընտրելով օտարաբանությունը՝ նսեմացնում ենք մայրենի լեզուն, խանգարում նրա բնականոն ընթացքը: Հայերեն շատ բառեր, ցավոք, երբեմն անտեսվում են:

Նկատի ունենալով վերը ասվածը՝

ՀՈՐԴՈՐՈՒՄ ԵՆՔ

ստորև  բերված օտար բառերի փոխարեն գործածել հայերեն համարժեքները.

  1. աբոնեմենտ – բաժանորդագիր
  2. աբստրակտ – վերացական
  3. աբսուրդ –անհեթեթություն,  անհեթեթ
  4. ամբիցիոզ – հավակնոտ      
  5. ավտոռեֆերատ – սեղմագիր
  6. ատեստատ – վկայական
  7. բալանս – հաշվեկշիռ
  8. դեֆիցիտ – պակասուրդ
  9. դիվիդենտ – շահաբաժին
  10. դիսերտացիա – ատենախոսություն
  11. դիսպետչեր – կարգավար
  12.  էմոցիա – հույզ
  13. իմիջ – կերպար
  14. ինվալիդ – հաշմանդամ
  15. ինվեստիցիա – ներդրում
  16. լեգիտիմ – օրինական, օրինակարգ
  17. լոգիկա – տրամաբանություն
  18. կոլեգիա – վարչանի
  19. կոմպետենտ – 1. իրազեկ, 2. իրավասու
  20.  կոմպրոմիս – փոխզիջում
  21. կոնցեպցիա – հայեցակարգ
  22. կրեատիվ – ստեղծագործ
  23. մաքսիմում – առավելագույն
  24.  մենեջմենտ / մենեջմենթ – կառավարում
  25.  մոնոպոլիա – 1. մենաշնորհ, 2. մենատիրություն
  26.  մոնոպոլիստ – 1. մենաշնորհյալ, 2. մենաշնորհատեր
  27.  մենտալիտետ / մենթալիտետ – մտածելակերպ
  28.  մինիմում – նվազագույն
  29.  նեգատիվ – բացասական
  30. շանս – հնարավորություն
  31.  չեկ / չեք– վճարագիր, անդորրագիր
  32.  պոզիտիվ – դրական
  33.  պոպուլիզմ – ամբոխահաճություն
  34.  պոպուլիստ – ամբոխահաճ
  35.  պրակտիկ – գործնական
  36. պրինտեր – տպիչ
  37.  ռեալ – իրական
  38. ռեյտինգ – վարկանիշ
  39. սանկցիա(ներ) – պատժամիջոց(ներ)
  40. սիմվոլ – խորհրդանիշ
  41.  սիմվոլիկ – խորհրդանշական
  42.  սիստեմ – համակարգ
  43. սիտուացիա – իրադրություն, իրավիճակ
  44.  ստատիստիկա – վիճակագրություն
  45.  տրենաժոր – մարզասարք
  46. քսերոքս – պատճենահան
  47.  քրոնիկոն – ժամանակագրություն
  48. օպոնենտ – ընդդիմախոս
  49. ֆեյք – կեղծ
  50. ֆորում – համաժողով
Նմանատիպ նյութեր
Ներկայացնում ենք մի շարք օտար բառերի հայերեն համարժեքների հերթական ցանկը՝ հորդորելով վերջիններիս տալ նախապատվությունը թե՛
Կրավորական սեռի բայերը ցույց են տալիս գործողություն, որը ենթական կրում է իր վրա։ Կազմվում են
Ամանորին մի քանի օր է մնացել, և Լեզվի կոմիտեն ցանկանում է անդրադառնալ  այս տոնին առնչվող
Կազմել ենք օտար բառերի հայերեն համարժեքների հերթական ցանկը։ Հայերեն բառերը շատերին հասկանալի են ու հայտնի,
«Չ» ածանցն ունեցող բայերը շատ չեն։ Դրանք անորոշ դերբայի ԵԼ մասնիկից առաջ ունեն «չ» ածանցը՝

-Այսպես գրքերը նոր կյանք են ստանում,-ասում է Դ․ Գյուրջինյանն ու ավելացնում,- Ազգային գրադարանի այս նախաձեռնությունը գովելի է ու շատ կարևոր: Նկուղներում, դարակներում մնացած, գործածությունից դուրս ընկած գրքերը հիմա կարծես նոր կյանք են ստանում:
https://t.co/XBeZmrOybS

#ԱյսօրվաՀայերենը

ՎԵՐՆԱՆՑՈՒՄ | Փողոցի, պողոտայի, ճանապարհի լայնքով վերգետնյա հետիոտնային անցում անարգել երթևեկություն ապահովելու և փողոցն անվտանգ հատելու համար։

#ԱյսօրվաՀայերենը

ՉԵՂԱՐԿԵԼ | Մինչ այդ կայացրած որոշումից, նախապես հաստատված ինչ-որ բանից (իրադարձություն, հանդիպում և այլն) հրաժարվելը, հետ կանգնելը, դրանք կասեցնելը կամ չեղյալ հայտարարելը:

#ԱյսօրվաՀայերենը

ՀԵԾԱՆՎՈՒՂԻ | Առավելապես քաղաքային միջավայրում հեծանիվ քշելու՝ հեծանվով տեղաշարժվելու համար առանձնացված ճանապարհ, ուղի՝ հատուկ գծանշումներով, երբեմն գունավորմամբ։ Հեծանվահրապարակում հեծանվավազքի համար նախատեսված ուղի։

Ավելին