Հեռախոս` (010) 266879

Էլ․ փոստ` contact@langcom.am

Հորդորակ թվականները ճիշտ գործածելու մասին

Բանավոր և գրավոր խոսքում հաճախ նկատվում են սխալներ, որոնք առնչվում են թվականների գործածությանը։ Անդրադառնանք դրանցից ամենատարածվածներին։

  • Առաջին թվականը հաճախ արտասանում են առանց ն-ի՝ «առաջի», երկրորդ-ը՝ «եկրորդ» և աղավաղում բառերի հնչյունական ճիշտ պատկերը։
  • Շատերն առանց կամ վերջնահնչյունի են արտասանում տասը / տասն թվականը և սխալ կազմում տասերկու, տասհինգ և այլն։ Սրանց ճիշտ ձևերը ն-ով են՝ տասներկու, տասնհինգ, տասնյոթ և այլն։

Ի դեպ, եթե այս թվականին հաջորդում է բաղաձայնով սկսվող բառ, ապա գրվում է ը,  օրինակ՝ տասը տարի, իսկ եթե հաջորդում է ձայնավորով սկսվող բառ՝ ն, օրինակ՝ տասն անգամ։ Նույնն է նաև ինը / ինն-ի դեպքում՝ ինը տարեկան և ինն աթոռ (ճիշտ է համարվում նաև ինը աթոռ-ը)։

  • Ինը / ինն թվականը երբեմն գրում են իննը, որը սխալ է։ Իննսուն թվականը բնականաբար գրվում է երկու ն-ով, ըստ այդմ էլ՝ իննսունինը (կամ իննսունինն
  • Երբեմն էլ բառավերջի ը-ն թվականներում անհարկի է գործածվում. լսում ենք՝ վեցը գիրք, ութը հոգի, չորսը տարի և այլն։ Այնինչ ճիշտ ձևերն առանց ը-ի են՝ վեց գիրք, ութ հոգի, չորս տարի։
  • Երբ ե-ն հաջորդում է բաղաձայնի, կանոնի համաձայն արտասանվում է /է/, հետևաբար երկու և երեք միավորներով կազմված տասնավորները ճիշտ է արտասանել է-ով՝ քսան[է]րեք, հիսուն[է]րեք, տասն[է]րկու և այլն։
  • Ոմանք շփոթում են յոթանասուն և ութսուն թվականները և սխալ ասում ու գրում՝ յոթսուն, ութանասուն։ Թվականակերտ «սուն» բաղադրիչը նշանակում է «տասը». 70-ի դեպքում յոթան գրաբարյան հոլովաձևին ավելանում է ա հոդակապը, ապա՝ սուն բաղադրիչը, 80-ի դեպքում՝ ութ+սուն, ըստ այդմ ճիշտ տարբերակներն են՝ յոթանասուն և ութսուն։
  • Հիսուն և վաթսուն թվականների կազմությունն այսպիսին է. հի (5) և վաթ (6) արմատներին ավելանում է սուն բաղադրիչը, ուստի հիցուն և վացուն ձևերն արտասանական «վթարներ» են։
  • Ուղղախոսական խնդիրներ կան այլ թվականների հետ ևս։ Այսպես՝ երեսուն-ը հաճախ ասում են «եռեսուն», թեպետ արմատը երե(ք)-ն է (իսկ եռ արմատի տարբերակով ունենք եռամսյակ, եռոտանի և այլն)։

100-ն էլ գրվում և արտասանվում է հարյուր, յ-ով (այստեղից՝ հարյուրամյա, հարյուրավոր

0-ն  արտասանվում է զրո, ոչ թե զերո (այստեղից էլ՝ զրոյացնել, զրոյական

  • Փոխառությունների դեպքում ևս առաջնորդվում ենք հայերենի ուղղագրության կանոններով։ Ուստի միլիոն և միլիարդ բառերը գրվում են ոչ թե կրկնակ բաղաձայնով, այլ մեկ լ-ով։
  • Հաշվում ենք այսպես՝ մեկ, երկու, երեք… Երկու թվականին ս է ավելանում, երբ այն հոդ կամ հոլովական վերջավորություններ է ստանում ՝ երկուսը, երկուսի, երկուսին, երկուսից, երկուսով։
  • Հայտնի է, որ հայերեն տառերն ունեն նաև թվային արժեք։ Այդ արժեքով գործածված տառը պետք է արտաբերել թվային արժեքին համապատասխան։ Օրինակ՝ Աշոտ Բ, Վազգեն Ա անունները պետք է ասել՝ Աշոտ Երկրորդ, Վազգեն Առաջին։ Ի դեպ, գրության ժամանակ թվական բաղադրիչը՝ որպես անվան բաղադրիչ, գրվում է մեծատառ։
  • Հռոմեական թվանշանները դասական թվականներ են, այսինքն՝ IV, VIII, XI նշանակում են չորրորդ, ութերորդ, տասնմեկերորդ, և րդ մասնիկն ավելացնելն ուղղակի սխալ է (սխալ է, օրինակ, VI-րդ, քանի որ լինում է վեցերորդ+րդ)։ Իսկ հռոմեական I-ի դեպքում՝ սխալ է I–ին գրելը (ինչպես նաև՝ 1-րդ)։ Ճիշտը սա է՝ 1-ին դասարան (կամ I դասարան):
  • Թվարկման ժամանակ հայերեն տառերը դասական թվականի արժեք են ստանում։ Այսպես՝ ա), բ., ե/ դառնում են առաջին, երկրորդ, հինգերորդ և այլն։ Այդպես էլ՝ 1., 2) – առաջին, երկրորդ և այլն։

Ամփոփելով

ՀՈՐԴՈՐՈՒՄ ԵՆՔ

հաշվի առնել վերոնշյալ դիտարկումները և թվականներ գործածելիս խուսափել սխալներից։

🏖 Ծովափին կամ լողավազանին կից կան երկար աթոռներ, պառկելու հարմարանքներ, որոնց վրա պառկում, կիսապառկում են հանգստացողները։
Այս առարկան հայերեն անվանելու մի քանի տարբերակ կա։
Ո՞ր տարբերակն եք նախընտրում դուք։
Քվեարկեք մեր կայքում ⤵
https://cutt.ly/dReh8FB

https://www.langcom.am/%d5%b0%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%80%d5%a1%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%a5%d6%84-24/ Օտար բառերից խուսափելու համար⤵️

Խաղա՞նք
https://www.langcom.am/%d5%ad%d5%a1%d5%b2-%d5%b8%d6%82%d5%b2%d5%b2%d5%a1%d5%a3%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-3/

Ներկայացնում ենք օտար բառեր, որոնց հայերեն համարժեքները կան, և անհրաժեշտ է հետևողականորեն գործածել դրանք։ https://www.langcom.am/%d5%b0%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%80%d5%a1%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%a5%d6%84-14/

Ավելին
facebook