Հեռախոս` (010) 266879

Էլ․ փոստ` contact@langcom.am

Մեզ հարցնում են (10)

Դիմագրավել բայը թե՛ գրավոր, թե՛  բանավոր խոսքում գործածվում է երբեմն տրական, երբեմն հայցական հոլովով գոյական լրացման հետ։ Դրանցից ո՞րն է ճիշտ։  

 

Դիմագրավել բայը բառարաններում գերազանցապես գրանցված է որպես չեզոք  սեռի բայ («Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան», 1969, Է․ Աղայան, «Արդի հայերենի  բացատրական բառարան», 1976 և այլն)։ Կան բառարաններ, որոնցում այն գրանցված է որպես ներգործական սեռի բայ (Ա․ Սուքիասյան «Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան» 2009, Ա․ Կռանյան, «Բառգիրք հայերեն լեզվի», 1998)։

Այս տարբերությունն ամենայն հավանականությամբ կապված է խնդրո առարկա բայի իմաստային նրբերանգների հետ, նայած թե ինչ բացատրություններ են գրված բայի դիմաց։ Այսպես, եթե դիմագրավել բայի առաջ նետվել, տոկալ, դիմադրել, և այլ իմաստներ չեզոք են, ապա նվաճել, ազդեցությանը ենթարկել, հակահարված տալ և այլն՝ ներգործական։ Այդ է պատճառը, որ դիմագրավել բայը պահանջում է երբեմն հայցական, երբեմն տրական հոլովով գոյականներ։

Նույն պատճառով է, որ այս բայի հետ որպես լրացում գործածվող գոյականի առումը՝ անձի կամ իրի, չի պայմանավորում դրա հոլովական պատկանելությունը, ինչպես որոշ բայերի դեպքում է․ օրինակ՝ փրկել նախագիծը, փրկել հիվանդին։ Կարող է լինել՝ դիմագրավել մարտը, դիմագրավել արհավիրքներին։ Իմաստային աղոտ տարբերությամբ պայմանավորված այս մոտեցումներն, իհարկե, չեն վերաբերում անձի առումով գործածված գոյականներին։ Դրանք միշտ դրվում են տրականի վերջավորությամբ՝ դիմագրավել ցուցարարներին, ամբոխին և այլն։

Քննարկվող բայի հետ գոյականի տարաձև գործածության բազմաթիվ օրինակներ կան գեղարվեստական և մասնագիտական գրականության մեջ։ Դրանք բոլորն էլ թելադրված են տվյալ համատեքստում այս բայի «թաքնված» իմաստներով։

Այսպիսով, դիմագրավել բայի հետ գոյական լրացումները կարող են դրվել և՛ տրական, և՛ հայցական հոլովով,  նայած թե ի՛նչ իմաստով է այն գործածված։

Երազիկ Գրիգորյան

🏖 Ծովափին կամ լողավազանին կից կան երկար աթոռներ, պառկելու հարմարանքներ, որոնց վրա պառկում, կիսապառկում են հանգստացողները։
Այս առարկան հայերեն անվանելու մի քանի տարբերակ կա։
Ո՞ր տարբերակն եք նախընտրում դուք։
Քվեարկեք մեր կայքում ⤵
https://cutt.ly/dReh8FB

https://www.langcom.am/%d5%b0%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%80%d5%a1%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%a5%d6%84-24/ Օտար բառերից խուսափելու համար⤵️

Խաղա՞նք
https://www.langcom.am/%d5%ad%d5%a1%d5%b2-%d5%b8%d6%82%d5%b2%d5%b2%d5%a1%d5%a3%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-3/

Ներկայացնում ենք օտար բառեր, որոնց հայերեն համարժեքները կան, և անհրաժեշտ է հետևողականորեն գործածել դրանք։ https://www.langcom.am/%d5%b0%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%80%d5%a1%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%a5%d6%84-14/

Ավելին
facebook