Հեռախոս` (095) 09 34 55 / (077) 37 65 65

Էլ․ փոստ` contact@langcom.am

Պատվի նշանը՝ որպես պատվի նշան

Հնում հայ մատենագրության մեջ գործածվել է մի յուրահատուկ նշան, որը դրվել է համառոտագրված բառերի վրա և կոչվել է «պատվի նշան»:

Ինչու՞ էին այդպես կոչում նշանը: Հնագույն բնագրերում հանդիպում է միայն յոթ բառի համառոտագրություն՝ Աստուած, Յիսուս, Քրիստոս, Տէր, Սուրբ, Իսրաէլ, Երուսաղէմ: Այս բառերը կոչվում են տերունական, այսինքն` բառեր, որոնք Աստծուն են հատուկ, նրան են վերաբերում կամ աստվածաշնչային են։ Այս համառոտագրությունն արվում էր որպես պատիվ, հարգանք տերունական բառերի նկատմամբ և այն բանի համար, որ գրիչներն ու ծաղկողները իրենց արժան չէին համարում վերոնշյալ բառերը լրիվ գրելու։  Ահա այս պատճառով է առաջացել համառոտագրության նշանի անվանումը: Պատվի նշանը դրվում էր համառոտագրված բառի վերևում։

Տերունական բառերը համառոտագրվում են հետևյալ ձևերով.

Հետագա դարերում պատվագրությունը կորցնում է իր սկզբնական նշանակությունը, սակայն անունը պահում է: Սկսում են համառոտագրել բառեր, որոնք բնավ էլ տերունական չէին, սովորական բառեր և թվանշան տառեր էին (հայտնի է, որ մինչև արաբական թվանշանների փոխառությունը հայերենում թվականներն արտահայտվել են տառերով):

Իսկ ի՞նչն է դրդում գրիչներին համառոտագրելու բառերը: Գրանյութի թանկությունը, երբեմն էլ սղությունը հարկադրում է նրանց փոքր տարածության վրա շատ բան գրել, և ահա այդ նպատակով անհրաժեշտ են համարում դիմել խնայողության, այսինքն՝ համառոտագրության:

Համառոտագրության բազմաթիվ տարբերակներ կան՝ մեկից մինչև մի քանի տառերից բաղկացած։

Հաճախ հանդիպում են երեք և ավելի տառերով հապավումներ, որոնք սովորաբար կազմված են լինում բառի առաջին տառից, միջին բաղաձայն տառերից և վերջին տառից։ Օրինակ՝

Համառոտագրվում են նաև հատուկ անունները՝

Յուրահատուկ խառնուրդ է շաբաթվա օրերի համառոտագրությունը․ այն ընդգրկում է և՛ թիվ, և՛ բառ՝

Բառապաշարում կան նաև բացասական նշանակությամբ կամ «ոչ պատվավոր» բառեր։ Համառոտագրելիս ինչպե՞ս էին վարվում դրանց հետ։ Գրիչները դրա լուծումը գտել էին՝ պատիվը դնելով բառի տակ։ Այսպես.

Կարևոր է հիշել, որ համառոտագրված բառերը ընթերցելիս ամբողջական են արտասանվում են: Օրինակ՝ ՔՍ, ՅՍ, ԲՇ և այլն կարդացվում են ոչ թե այնպես, ինչպես գրված են, այլ Քրիստոս, Յիսուս, երկուշաբթի և այլն։

Նմանատիպ նյութեր
Վերահսկողական գործառույթներ իրականացնելու շրջանակում Լեզվի կոմիտեի վարչական իրավախախտումների բաժինը 2019 թվականին դիտարկել է Երևան, Արտաշատ,
ՏԻՏՐ բառի դիմաց հայերենի միալեզվյան և թարգմանական բառարաններում տրվում են տարբեր համարժեքներ։ Դրանք երեքն են՝
Պարզվում է, որ աշխարհի տարբեր երկրներում կան նաև լեզուների թանգարաններ, որոնցում ներկայացվում են լեզուները, նրանց
Սկսենք պրպտել բառարանները: Ակադեմիական «Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարանում», Է․ Աղայանի «Արդի հայերենի բացատրական բառարանում»,
Մեր թվարկությունից առաջ արևադարձային և մերձարևադարձային աշխարհներում տարածված ու սիրված մրգի՝ նարնջի հայրենիքը Չինաստանն ու

Հարգելի՛ քաղաքացիներ, կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելող միջոցառումների շրջանակում խնդրում ենք լեզվական տարատեսակ պարզաբանումներին առնչվող նամակները, դիմումները առաջիկա օրերին Լեզվի կոմիտեին փոխանցել կապի հետևյալ միջոցներով․

📧 contact@langcom.am
☎️ 010 266879, ներքին՝ 1 կամ 2

-Այսպես գրքերը նոր կյանք են ստանում,-ասում է Դ․ Գյուրջինյանն ու ավելացնում,- Ազգային գրադարանի այս նախաձեռնությունը գովելի է ու շատ կարևոր: Նկուղներում, դարակներում մնացած, գործածությունից դուրս ընկած գրքերը հիմա կարծես նոր կյանք են ստանում:
https://t.co/XBeZmrOybS

#ԱյսօրվաՀայերենը

ՎԵՐՆԱՆՑՈՒՄ | Փողոցի, պողոտայի, ճանապարհի լայնքով վերգետնյա հետիոտնային անցում անարգել երթևեկություն ապահովելու և փողոցն անվտանգ հատելու համար։

#ԱյսօրվաՀայերենը

ՉԵՂԱՐԿԵԼ | Մինչ այդ կայացրած որոշումից, նախապես հաստատված ինչ-որ բանից (իրադարձություն, հանդիպում և այլն) հրաժարվելը, հետ կանգնելը, դրանք կասեցնելը կամ չեղյալ հայտարարելը:

Ավելին