Հեռախոս` (010) 266879

Էլ․ փոստ` contact@langcom.am

Պացիե՞նտ

Որպես օտար ՊԱՑԻԵՆՏ բառի հայերեն համարժեք շրջանառվում են բազմաթիվ տարբերակներ, որոնք հաճախ բանավեճերի առիթ են դառնում:

Մինչ քննարկվող տարբերակներին անդրադառնալը եկեք հասկանաք, թե ի՛նչ է նշանակում պացիենտ և ի՛նչ առնչություն ունի հիվանդի հետ:

ՊԱՑԻԵՆՏ-ը ծագում է լատիներեն patiens «տառապող», «դիմակայող» դերբայից: Սկզբնական իմաստից բառը բավականին հեռացել է: Օտարալեզու մի շարք բացատրական բառարաններում ՊԱՑԻԵՆՏ բառի դիմաց գրված է՝ «մարդ, որը ստանում է բուժում կամ բժշկական խնամք, բուժօգնություն, ստուգում առողջապահական ծառայության մասնագետներից»:

Պացիենտը սովորաբար լինում է կա՛մ հիվանդ, կա՛մ ունենում է որևէ վնասվածք, գանգատ, կա՛մ արտաքին տեսքի թերությունը շտկելու կարիք և բժիշկների հսկողության, խնամքի ու բուժման ներքո է: Պարտադիր չէ, որ պացիենտ կոչված մարդը հիվանդ լինի: Հիվանդը որևէ հիվանդություն ունեցող, նրանով տառապող, վատառողջ մարդն է:

Բառիմաստների նուրբ տարանջատումը պատկերացնելու համար ասենք, որ հիվանդը, երբ զբաղվում է ինքնաբուժությամբ, պացիենտ չէ (քանի որ բուժհաստատություն չի դիմել): Կամ երբ մարդը որոշում է դադարեցնել բուժումը կամ բժշկական օգնություն ստանալը, այլևս պացիենտ չի համարվում, սակայն կարող է շարունակել մնալ հիվանդ:

Այժմ թվարկենք ՊԱՑԻԵՆՏ-ի համար հայերեն համարժեք գործածվող կամ առաջարկվող մի քանի տարբերակներ:

Ամենաքննարկվողներն են ԲՈՒԺԱՌՈՒ-ն և ԲՈՒԺԱՅՑԵԼՈՒ-ն: Ընդդիմախոսներն ասում են, որ այս բառերից մեկը գործածելով՝ ՊԱՑԻԵՆՏ-ի միայն մեկ իմաստն ենք արտահայտում: Օրինակ՝ ԲՈՒԺԱՌՈՒ-ի դեպքում հասկացվում է, որ մարդը միայն բուժում է ստանում: Մինչդեռ հերթական ստուգման գնացած մարդը, որ նույնպես պացիենտ է, ԲՈՒԺԱՅՑԵԼՈՒ է։ Սակայն, եթե ԲՈՒԺԱՅՑԵԼՈՒ-ն դիտարկենք մի կողմից «բուժհաստատություն այցելած», իսկ մյուս կողմից՝  «բուժվելու գնացած այցելու», ապա կարծես թե կարտահայտենք պացիենտի հիմնական իմաստները։

Առաջարկվում են նաև  ԽՆԱՄԱՌՈՒ և ԽՆԱՄՅԱԼ բառերը: Ըստ հայերենի բացատրական բառարանների՝ ԽՆԱՄԱՌՈՒ-ն մեկին խնամքի կամ հովանավորության տակ առնողն է, որը վերջերս ավելի շատ գործածվում է խնամք ստացողի իմաստով, իսկ ԽՆԱՄՅԱԼ նշանակում է «խնամված, խնամքով պահված, պահպանված, մշակված»:

Քննարկումներում առաջարկվում են նաև բուժդիմորդ, բուժվող, բուժայցորդ, այցառու և այլ տարբերակներ…

Ժամանակը ցույց կտա, թե մեր լեզուն ի վերջո ո՛ր տարբերակը կընդունի:

Աշխատանքային հարաբերություններում անհարկի կիրառվող օտար բառերն ու արտահայտությունները գործածողների «ծուլության» պատճառով ներթափանցում են մայրենի լեզու, ապականում այն։
https://www.langcom.am/%d5%b0%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%80%d5%a1%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a5%d5%ac%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%aa%d5%a5%d6%84-16/

🚛 Ներկայացնում ենք տարբեր նշանակություն ունեցող բեռնատար, շինարարական, գյուղատնտեսական, փրկարար և այլ մեքենաների անվանումներ։
Իմանանք և գործածենք մեքենաների հայերեն անվանումները։

4

✈️Ներկայացնում ենք օդանավակայանին և օդանավերին առնչվող հայերեն բառապաշարի մի մասը՝ հիմնականում նրանք, որոնք միայն մասնագիտական չեն։
🧳Հուսով ենք, որ ճամփորդությունների ժամանակ այս բառերը հաճախ կգործածեք։ Հայերեն բառերը թող ամուր տեղ ունենան մեր խոսքում և թևածեն ամենուրեք։

4
Ավելին
facebook